Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

A gdyby tak opowiedzieć o historii Polski – od XIX wieku, zaborów, walki o niepodległość, przez dwie wojny światowe, a w końcu stalinizm i PRL – z perspektywy kobiet, akuszerek i położnych?

Bo przecież życie nigdy się nie zatrzymało, nawet w najbardziej dramatycznych momentach historii.

Kobiety rodziły w czasie bombardowań miast, w obozach, w czasie pochodów pierwszomajowych. A to oznacza, że nawet w najgorszych, najciemniejszych czasach była miłość.

Jak rodziło się pod zaborami, jak w dwudziestoleciu międzywojennym, a jak w czasie wojny?

Co się działo na totalitarnej porodówce?

Kolejne systemy polityczne uzurpowały sobie prawo do decydowania o tym, czym jest kobiece ciało i jak wygląda poród.

W tym odcinku Raportu o książkach gości Sabina Jakubowska, autorka dwóch powieści „Akuszerki” i „Położne”, w których opisuje losy kolejnych pokoleń kobiet powołanych do przyjmowania porodów.

Te powieści to hołd dla wiejskich kobiet, akuszerek i położnych, matek, cichych bohaterek historii, wytrwałych i niezłomnych. To opowieść o sile, która nie opiera się na dominacji czy bezwzględności, lecz na empatii.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Sabina Jakubowska

Książka: „Położne” Sabina Jakubowska / Wydawnictwo Relacja

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Trwają zmasowane ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Iran odpowiada ostrzałem Izraela i sojuszników Stanów Zjednoczonych w regionie. Izrael dokonuje również bombardowań południowego Libanu, zwłaszcza dzielnic Bejrutu kontrolowanych przez sprzymierzoną z Iranem organizację Hezbollah. Według danych organizacji amerykańskiej zginęło już ponad 1100 Irańczyków. Władze Iranu zapowiadają dalszy opór. Donald Trump zapowiedział, że będzie miał udział w wyborze nowych władz kraju. Sekretarz wojny Pete Hegseth zapowiedział również, że ataki na Iran zostaną wzmożone. Czy faktycznie dojdzie do ataku na Iran ze strony Kurdów stacjonujących w Iraku? Jak obecna sytuacja wpływa na sojuszników Ameryki wciągniętych w wojnę? Czy Amerykanie będą w stanie zapewnić nieskrępowany ruch statków w cieśninie Ormuz, przez którą przepływa znacząca część globalnych dostaw ropy i gazu?

Opozycja w Izraelu jednoznacznie poparła premiera Netanjahu w wojnie z Iranem. Czy Netanjahu uda się uniknąć odpowiedzialności za błędy polityczne i łamanie prawa? Jak wojna z Iranem wpływa na sytuację w Gazie i na Zachodnim Brzegu?

Szwecja poważnie rozważa możliwość ataku ze strony Rosji i przygotowuje na tę ewentualność nie tylko armię, ale także zwykłych obywateli. Na czym polega szwedzka obrona totalna i jak przekłada się ona na działania gmin oraz wspólnot mieszkańców?

Premier Kanady z wizytą w Indiach, Australii i Japonii. „Rozpada się obecny porządek” – mówi Mark Carney. Jak kanadyjski premier zamierza budować suwerenność swojego kraju w czasach Donalda Trumpa?

Na igrzyskach paraolimpijskich we Włoszech po raz pierwszy od ponad dekady sportowcy z Rosji i Białorusi wystąpią pod własnymi flagami. Czy to jest początek końca bojkotu sportowego Rosji? Dlaczego władze sportowe decydują się na ten krok?

Rozkład jazdy: 
(03:04) Łukasz Fyderek: Wojna USA i Izraela z Iranem
(30:13) Agnieszka Zagner: W Izraelu poparcie dla wojny
(50:43) 6. urodziny Raportu
(53:09) Podziękowania
(59:29) Marcin Żyła: Totalna obrona Szwecji
(1:17:36) Marcin Gabryś: Kanada: strategia na czas Trumpa
(1:35:02) Michał Banasiak: Koniec bojkotu Rosji w sporcie?
(2:01:32) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🔵 Czy prywatna firma technologiczna może powiedzieć „nie” armii Stanów Zjednoczonych? I dlaczego to robi? W ostatnich tygodniach szerokim echem odbił się spór między firmą Anthropic a Pentagonem. Departament Obrony chciał uzyskać prawo do nieograniczonego wykorzystania modeli AI tej firmy we wszystkich „zgodnych z prawem celach”, w tym także w kontekście autonomicznej broni i masowej analizy danych. Szef firmy, Dario Amodei, twierdzi jednak, że są granice, których jego firma nie chce przekraczać. Czy to rzeczywiście spór o etykę i bezpieczeństwo obywateli, czy raczej początek walki o kontrolę nad jedną z najważniejszych technologii XXI wieku?

⚔️🛰️ W 11. odcinku „Raportu o SI” przyglądamy się temu, jak sztuczna inteligencja zmienia oblicze wojny. Czy algorytmy mogą decydować o życiu i śmierci na polu bitwy? I kto ponosi odpowiedzialność, gdy autonomiczny system podejmie błędną decyzję?

🇨🇴 Przenosimy się także do Kolumbii. W Bogocie powstaje właśnie system AI, który ma pomóc zrozumieć historię jednego z najdłuższych konfliktów zbrojnych na świecie. Profesor Luis Gabriel Moreno Sandoval tworzy narzędzie oparte na archiwach Komisji Prawdy, które pozwala prowadzić dialog z dokumentami i świadectwami ofiar wojny. Czy sztuczna inteligencja może pomóc społeczeństwom mierzyć się z przeszłością?

📱❌ A w „Rubryce aktualnościowej” o dezinformacji. Kilka minut po tym, jak Donald Trump ogłosił rozpoczęcie operacji militarnej przeciwko Iranowi, platformę X zalała fala fałszywych informacji. Stare nagrania podawano jako relacje na żywo, sceny z gier wideo jako obrazy z pola walki, a wygenerowane przez AI zdjęcia przedstawiano jako skutki ataków. Jak dezinformacja zmienia dziś przebieg wojen? I czy są sposoby, żeby się przed nią bronić?

Goście:
🟢 Tomasz Darmoliński – analityk z Fundacji Żelazny zajmujący się wykorzystaniem sztucznej inteligencji w wojsku
🟢 Piotr Kaszuwara - korespondent Telewizji Polskiej i Radia 357 w Kijowie
🟢 Alan Rozenshtein – prawnik z Uniwersytetu Minnesoty specjalizujący się w prawie bezpieczeństwa narodowego i technologii
🟢 Klaudia Klonowska – badaczka prawa międzynarodowego i nowych technologii z Sciences Po w Paryżu
🟢 Luis Gabriel Moreno Sandoval – profesor z Pontificia Universidad Javeriana pracujący nad systemem AI dokumentującym kolumbijski proces pokojowy

Lektorzy:
Dariusz Rosiak
Marcin Żyła
Krzysztof Tubilewicz (Radio 357)
Katarzyna Pasierbik (Radio 357)

Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)

Rozkład jazdy: 
(02:15) Piotr Kaszuwara: Relacja z Ukrainy
(14:25) Tomasz Darmoliński: Jak AI zmienia wojnę
(44:18) Spór między Anthropic a Pentagonem: kto ma rację?
(54:53) Reportaż z Kolumbii: czy AI może służyć pojednaniu?
(1:06:48) Mateusz Chrobok: O dezinformacji w świecie wojny
(1:10:23) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W piątym dniu amerykańsko-izraelskiej wojny z Iranem w Teheranie celem nalotów są budynki rządowe i służb bezpieczeństwa. Izrael bombarduje też południowy Liban. Zaatakowany Iran odpowiada w całym regionie – jego celem jest infrastruktura cywilna państw Zatoki Perskiej, a także saudyjskie pola naftowe. Ruch tankowców przez cieśninę Ormuz został praktycznie wstrzymany, na co giełdy w Azji zareagowały kilkuprocentowymi spadkami indeksów. Powołując się na względy organizacyjne na razie przełożono początek trzydniowych uroczystości pogrzebowych Alego Chameneiego; syn ajatollaha, 56-letni Mojtaba Chamenei, jest wskazywany na jego następcę. Według Czerwonego Półksiężyca w Iranie zginęło już 787 cywilów. Konsekwencje wojny dotyczą już relacji między państwami na całym świecie. Rosja i Chiny potępiają atak na Iran wyłącznie słownie. Nie ma jednak wątpliwości, że wojna przysłuży się kremlowskiej propagandzie.

Jak i dlaczego wojna rozszerza się na cały Bliski Wschód? Czy zdziesiątkowana przez naloty irańska władza może się odrodzić pod nowym przywództwem? Oraz jakie będą skutki tego konfliktu dla stosunków międzynarodowych, a zwłaszcza dla Rosji oraz wojny w Ukrainie?

Gość: Agnieszka Bryc

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Jak przetłumaczyć literaturę na język muzyki? Jak muzyka inspiruje i wybrzmiewa w wielkich literackich dziełach?

Gośćmi tego odcinka Raportu o książkach są Marita Albán Juárez i José Manuel Albán Juárez, czyli Manolo – duet rodzinno-artystyczny, bo prywatnie są bratem i siostrą, a zawodowo muzykami.

Na 6. urodzinach Raportu o stanie świata, które świętować będziemy już bardzo niedługo, bo 7 marca, zagrają koncert zatytułowany „Realismo Mágico”.

Zapraszam państwa na rozmowę o wielkiej miłości do literatury i muzyki. O dorastaniu w latynoamerykańskim domu w latach 80. w Szczecinie. O znajdowaniu siły w inności. I o tym, jaka to szkoda, że współczesne społeczeństwa nie czerpią z muzyki, którą ubogaca różnorodność, i nie są jak literatura, w której nie ma granic.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Goście: Marita Albán Juárez i José Manuel Albán Juárez (Manolo)

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]